Doanh nghiệp FDI than phiền thủ tục hải quan: Ghi nhận để sửa sai?

Tại buổi tọa đàm với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (DN FDI) về hoạt động xuất nhập khẩu (XNK), do Bộ Công Thương tổ chức mới đây, nhiều DN cho rằng họ đang gặp vướng mắc khi thực hiện các chính sách mới, thủ tục hải quan, sân bay, thuế XNK...

Đầu tháng 6/2014, Cục Hải quan Tp.HCM đã chính thức vận hành Hệ thống thông quan tự động (VNACCS/VCIS) tại 3 Chi cục Hải quan cảng biển gồm: cảng Sài Gòn khu vực 1, cảng Sài Gòn khu vực 3 và Chi cục Hải quan Tân cảng.

Khổ vì thủ tục hải quan

Tuy nhiên, sau khi áp dụng hệ thống VNACCS/VCIS đến nay, nhiều DN phàn nàn vì những ách tắc liên quan tới hệ thống hiện đại này. Ông Hồ Huy Thế, Trưởng phòng XNK, Công ty Samsung Electronics, phàn nàn rằng mặc dù công ty được cấp thủ tục DN ưu tiên đặc biệt, nhưng áp dụng thông quan điện tử luôn gặp trục trặc.

"Lúc thì do lỗi của hải quan, lúc thì do hệ thống điện tử cập nhật chậm. Tôi đề nghị những lỗi trong việc thông quan không thuộc về DN cần được khai báo thủ công nhằm tránh dừng 1 - 2 ngày sẽ ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất và kinh doanh của công ty", ông Hồ Huy Thế lo lắng.

Vẫn theo ông Thế, sau khi áp dụng chương trình thông quan điện tử mới từ ngày 16/6, thì công ty lại gặp rất nhiều khó khăn lẫn thiệt hại. Hệ thống mạng hải quan thường xảy ra lỗi nhưng không có giải pháp để can thiệp kịp thời, nên phải đợi hệ thống cập nhật lại vào ngày hôm sau. Nghĩa là công ty bị dừng làm thủ tục hải quan, không đăng ký được Tờ khai XNK. Chưa đầy 1 tháng áp dụng chương trình thông quan điện tử, công ty đã bị dừng làm thủ tục hải quan 3 ngày và bị cưỡng chế do nợ thuế quá hạn 90 ngày trên hệ thống hải quan.

"Chúng tôi kiến nghị cơ quan hải quan phải can thiệp hệ thống ngay trong ngày hoặc có giải pháp để DN có thể thông quan hàng hóa. Nên chăng nhiều lần cập nhật đồng bộ dữ liệu giữa hải quan - các chi cục với Tổng cục Hải quan thay vì 1 lần/ngày để xử lý những tình huống nêu trên", ông Thế bày tỏ.

Còn theo ông Nguyễn Minh Sáng, Công ty TNHH Timatex Việt Nam, DN đang bị Cục Thuế Tp.HCM cưỡng chế phong tỏa tài khoản và hủy hóa đơn DN đang sử dụng do đang có vụ kiện Cục Thuế Tp.HCM số tiền gần 2,8 triệu USD, khi Cục thuế ra quyết định thuế nhà thầu chưa đúng đối với công ty. Khi hải quan áp dụng phần mềm mới thì hệ thống thông báo DN đã ngưng hoạt động nên đã ảnh hưởng đến việc nhập hàng sản xuất và hàng XK bị ùn lại nghiêm trọng.

Không chỉ rắc rối ở hệ thống thông quan tự động, một số DN cho biết họ còn gặp nhiều vướng mắc khác. Theo đại diện Công ty Hirosung Việt Nam (huyện Nhơn Trạch, Đồng Nai), cân của DN và cân của cửa khẩu sân bay khác nhau nhưng DN không nhận được văn bản nào cho phép độ dung sai. Ngoài ra, cùng nhập một mặt hàng nhưng lần đầu cho ra kết quả giám định là A, lần nhập thứ hai kết quả giám định lại là B.

Mặc dù ngành hải quan đã có nhiều cải tiến nhưng các DN vẫn còn kêu rất vướng

"Không hiểu sao cùng 1 mặt hàng mà lại có 2 kết quả giám định khác nhau. Có thể là máy không chính xác hoặc con người không chính xác", đại diện Công ty Hirosung Việt Nam nghi ngờ.

Cho rằng nhiều vấn đề XNK đôi khi cứ đánh đố DN, ông Huỳnh Trọng Bình, Trưởng bộ phận XNK, Công ty Thép Vina Kyoel (Phú Mỹ, Bà Rịa - Vũng Tàu) cho hay, sắp tới công ty lên kế hoạch mở rộng kinh doanh bằng cách nhập thép phế liệu. DN đã chủ động chọn và hợp đồng với công ty giám định chất lượng sản phẩm đã được Bộ TN&MT cấp giấy phép.

"Song, phía hải quan lại không chấp nhận công ty giám định mà phía DN đưa ra, đồng thời đề nghị một công ty khác. Hiện nay chúng tôi không biết tính đường nào vì đã ký hợp đồng với đối tác giám định. Hơn nữa, nếu thay đổi công ty giám định sẽ mất nhiều thời gian", ông Bình than phiền.

Chỉ số thấp về hài lòng dịch vụ công

Tại một cuộc hội thảo về chính phủ điện tử tổ chức gần đây, Tập đoàn Dữ liệu quốc tế IDG đã công bố kết quả cuộc khảo sát được tiến hành trên các DN FDI ở Việt Nam. Theo đó, chỉ số hài lòng của các DN này vào dịch vụ công còn thấp.

Ông Lê Thanh Tâm, Tổng Giám đốc IDG ASEAN, cho biết 43% các DN FDI vẫn thực hiện các dịch vụ công theo phương thức trực tiếp mặt đối mặt (face to face), 18% thực hiện các dịch vụ công qua điện thoại, 31% qua các đơn vị thứ ba cung cấp dịch vụ hỗ trợ hoặc qua thư điện tử…

Kết quả cuộc khảo sát cũng cho thấy, những dịch vụ công trực tuyến mà DN FDI sử dụng thường xuyên là dịch vụ thuế (khai thuế, đóng thuế, làm thủ tục thuế...), chiếm đến 43%; 25% là dịch vụ hải quan, 20% là dịch vụ về đăng ký kinh doanh, 5% là kho bạc…

Có 86% các DN sử dụng dịch vụ công trực tuyến hơn 10 lần mỗi năm, 9% sử dụng dưới 10 lần. Những DN không bao giờ sử dụng dịch vụ công trực tuyến nêu các lý do như việc khai thuế còn rắc rối, nghẽn mạng, quy trình thao tác còn nhiều khó khăn… nên họ sử dụng dịch vụ tư vấn của bên thứ ba cho nhanh.

Khoảng 62% DN FDI tham gia cuộc khảo sát cho biết họ muốn có sự cải thiện dịch vụ công trực tuyến về thuế tại Việt Nam, 20% muốn cải thiện dịch vụ về hải quan, 23% cho rằng các cơ quan công quyền phải nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin và phương thức cung cấp dịch vụ để nâng cao mức độ hài lòng của các DN.

Mặc dù ngành hải quan đã có nhiều cải tiến trong thủ tục hành chính và triển khai thông quan điện tử nhưng các DN vẫn còn kêu rất vướng. Họ than phiền là đang gặp khó trong việc khai báo thủ tục từ xa do đường truyền thông tin thường hay bị nghẽn mạch, ngay cả mạng nội bộ hải quan cũng bị treo "cứng ngắc" thường xuyên. Thậm chí một công ty có vốn đầu tư của Nhật Bản hoạt động tại Tp.HCM, than thở rằng công ty đã phải tốn đến 25 gram giấy (tức 12.500 tờ) để in ấn các giấy tờ phục vụ cho hoạt động kê khai hải quan, chưa kể đến chi phí về mực in và lương nhân viên đảm trách công việc này.

Một DN khác cho biết họ thường xuyên gặp vướng khi làm thủ tục tại sân bay do chênh lệch trọng lượng giữa DN và sân bay. Có khi cân ở DN là 10 thì sân bay là 9. Việc sai số hiện tại chưa có văn bản nào hướng dẫn cụ thể nên người thì bảo sai số như vậy là được nhưng người thì cho rằng không chấp nhận…

---------------------------------------

Vẫn tạo điều kiện cho DN FDI

Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục XNK, Bộ Công Thương

------------------------------------

Chúng ta vẫn tạo điều kiện hết sức cho DN FDI hoạt động tại Việt Nam, nhưng các DN phải tuân thủ theo pháp luật Việt Nam. Vấn đề là làm sao chúng ta hướng được vốn FDI vào ngành chế biến nông sản, thực phẩm hay đầu tư vào khu vực miền núi. Vì hầu hết các mặt hàng có kim ngạch XK cao như điện thoại, máy vi tính, sản phẩm điện tử, hàng dệt may, giày dép,… đều phải NK nguyên phụ liệu. Trong khi đó, DN Việt trong các lĩnh vực này chủ yếu là gia công hay hoàn thiện khâu cuối trong chuỗi sản phẩm nên giá trị gia tăng rất thấp.

Vướng mắc quy trình quản lý VNASCC

Ông Âu Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về hải quan

------------------------------------

Vướng mắc về hệ thống VNASCC của DN liên quan đến quy trình quản lý. Bởi vì, khi Cục Thuế khóa mã số thuế thì hải quan cũng tự động đưa DN ra khỏi danh sách. Trường hợp, nhận thông tin DN hoạt động trở lại thì hệ thống VNASCC phải cập nhật lại ngay. Đây có thể là sai sót. Cục Giám sát quản lý sẽ ghi nhận để sửa sai.

Gặp quá nhiều phiền toái

Ông Trần Minh Tuân, Giám đốc chuỗi cung ứng công ty LG VietNam

------------------------------------

Việc tái xuất những mặt hàng không đủ điều kiện sản xuất, bị lỗi do quá trình vận chuyển, gặp quá nhiều phiền toái. Dẫn chứng là hải quan ở vùng này cho cho phép tái xuất nhưng vùng khác lại không, do vậy DN lại phải xin ý kiến Bộ Công Thương một lần nữa mới hoàn chỉnh được giấy phép. Việt Nam cần có chính sách ưu tiên và giảm đầu mối liên hệ để giúp DN có lượng XK tốt được giảm bớt những thủ tục không cần thiết.

 

Việt Nguyễn